Samenwerking beëindigen zonder contract: risico’s voor ondernemers

Een zelfstandige en een zzp-partner stoppen een mondelinge samenwerking na drie jaar; facturen blijven open en gezamenlijke aankopen leveren een direct kasgat op, dit is een concrete ondernemerssituatie met zichtbaar financieel risico. Financiële gevolgen kunnen bestaan uit onbetaalde kosten, terugvordering van investeringen en doorlopende verplichtingen aan leveranciers; juridisch gevolg kan een onduidelijke bewijspositie en discussie over aansprakelijkheid zijn. Deze risico’s worden vaak onderschat omdat er geen schriftelijke verdeling van winst en kosten bestaat en mondelinge afspraken lastig te bewijzen zijn.

Dit artikel beschrijft veelvoorkomende praktijksituaties, mogelijke schadevormen en relevante juridische kaders zonder advies te geven. Voor ondernemers zoals zzp’ers, vennoten in een VOF of directeur-grootaandeelhouders die in partnerschappen werken, kan dit inzicht relevant zijn bij het inschatten van mogelijke gevolgen.

Wat geldt, wanneer dit speelt en voor wie relevant?

Het geldt wanneer partijen samenwerken zonder schriftelijke afspraken, bijvoorbeeld bij mondelinge joint ventures of informele samenwerkingsverbanden; relevant voor zzp, MKB en vennoten die gezamenlijke kosten of opbrengsten delen.

Gevolgen van samenwerking beëindigen zonder contract voor winst en schulden

Wanneer partijen gezamenlijke inkomsten of investeringen hadden en een samenwerking beëindigt, ontstaat vaak onduidelijkheid over schuldverdeling en aanspraken op winst; dit betreft financiële schade en mogelijke claims. In dergelijke gevallen speelt aansprakelijkheid een rol, bijvoorbeeld bij wanprestatie door een partner of bij gezamenlijke inkoop op krediet. De bewijspositie wordt relevant bij betwisting van wie welke verplichting had; ingebrekestelling en eventuele incassokosten kunnen volgen als facturen open blijven.

Wanneer mondelinge samenwerking stoppen leidt tot geschil tussen vennoten

Bij vennoten of informele samenwerkingsverbanden kan ontbinding van de samenwerking leiden tot discussie over verdeelsleutels en aansprakelijkheid voor lopende contracten; dit is een veelvoorkomend gebeurtenistype in het MKB. Problemen ontstaan vaak rond gezamenlijke contracten met leveranciers en schuldeisers, waarbij hoofdelijke aansprakelijkheid en vertragingsrente aan de orde kunnen komen. Als de relatie escaleert, kan dagvaarding volgen en wordt de inspectie van bewijsstukken, zoals betalingsbestanden en e-mails, een centraal onderdeel van het geschil.

Welke schadevormen ontstaan bij beëindiging van informele partnerschappen

Schadevorming kan direct financieel zijn, zoals oninbare vorderingen en kosten voor herstel van reputatie, of indirect, zoals verlies van klanten door onderbreking van dienstverlening. Schadevergoeding kan worden gevorderd wanneer sprake is van wanprestatie of contractbreuk, ook als de afspraak mondeling was; bewijspositie en getuigenverklaringen bepalen vaak de uitvoerbaarheid van vorderingen. In sommige gevallen wordt vernietiging van gemaakte afspraken betwist omdat de inhoud niet helder vaststaat.

Praktische partijrelaties en wanneer leveranciers of opdrachtgevers meespelen

Druk van crediteuren en opdrachtgevers kan het conflict verergeren; bijvoorbeeld wanneer een leverancier betaling eist terwijl partners niet eens zijn over wie betaalt. In veel situaties kan opschorting van levering of claims van derden leiden tot zakelijke verstoring en liquiditeitsproblemen. Klachtplicht van opdrachtgevers en opvolging van ingebrekestelling zijn elementen die in de praktijk vaak terugkomen bij beëindiging van mondelinge samenwerkingen.

Scenario 1: twee zzp’ers maakten samen offertes en een klant weigert te betalen

Twee zzp’ers werkten incidenteel samen aan projecten zonder schriftelijke afspraken over facturatie en winstverdeling. Een grote opdrachtgever betaalt slechts één factuur gedeeltelijk en meldt dat werkzaamheden door één partij zijn geleverd. De niet-betalende helft veroorzaakt een direct kasprobleem voor de opdrachtnemende zzp’er, terwijl de andere partij aan haar eigen leveranciers moet betalen. Juridisch ontstaat een onduidelijke situatie over wie waarvoor aansprakelijk is; vorderingen kunnen richting beide zzp’ers worden ingesteld afhankelijk van de contracten met de opdrachtgever en de bewijspositie. Daarnaast kunnen incassokosten en geschatte vertragingsrente een rol spelen als betaling uitblijft, en moet blijken of sprake is van wanprestatie. Er is geen schriftelijke afspraak die de verdeling van aansprakelijkheid of winstclausules regelt, waardoor het vaststellen van schadevergoeding en eventuele aansprakelijkheid voor leveranciersbetalingen complexer wordt.

Scenario 2: een informele samenwerking tussen een DGA en een partner over gezamenlijke investering

Een directeur-grootaandeelhouder en een externe partner investeerden samen in apparatuur op basis van mondelinge toezeggingen over gebruik en kostenverdeling. Na beëindiging van de samenwerking weigert de partner bij te dragen aan de afschrijving en onderhoudskosten; dit leidt tot directe financiële druk op de holding die verantwoordelijk is voor leasebetalingen. Juridisch staat ter discussie of de partner hoofdelijk aansprakelijk is of dat de DGA alleen gehouden is aan verplichtingen richting de leasemaatschappij. De ontbinding van de samenwerking roept vragen op over wie aanspraak kan maken op resterende activa en welke schadevergoeding mogelijk is voor verlies van waarde. Zonder schriftelijke vastlegging is de bewijspositie kwetsbaar, en crediteuren kunnen hun vorderingen op de vennootschap verhalen, wat weer gevolgen heeft voor de financiële positie van de DGA en de BV.

Als u een mondelinge afspraak met een partner heeft die onduidelijkheid over kosten en winstverdeling veroorzaakt herkent, is dit doorgaans het moment waarop ondernemers laten meekijken.

• Onenigheid over wie welke factuur betaalt
• Geen schriftelijke verdeling van investeringen of winst
• Leveranciers die alleen de vennootschap aanspreken
• Bewijsafhankelijkheid van e-mails en getuigenverklaringen
• Plotselinge stoppage van werkzaamheden door een partner
• Openstaande gezamenlijke kosten zonder afwikkelingsmechanisme

Wat geldt er in 2026?

In 2026 blijft de kern van veel geschillen liggen bij contractenrecht en ondernemingsrecht, vooral wanneer mondelinge afspraken tussen ondernemers onduidelijk zijn; bewijspositie en aansprakelijkheid spelen een centrale rol. Incassorecht kan relevant worden bij openstaande facturen en bij de berekening van incassokosten en vertragingsrente, terwijl bij geschillen over aandeelhouders of vennoten aspecten van aansprakelijkheid en bestuurdersaansprakelijkheid in beeld kunnen komen.

Het gevolg voor ondernemers kan zijn dat het oplossen van onduidelijke mondelinge afspraken tijd en kosten met zich meebrengt; procedures of formele ingebrekestellingen volgen soms wanneer partijen het niet eens worden over ontbinding, opschorting van prestaties of schadevergoeding. Dit raakt zowel de liquiditeitspositie als de continuïteit van bedrijfsactiviteiten.

Veelgestelde vragen over samenwerking beëindigen zonder contract

Wat maakt een mondelinge afspraak juridisch lastig te handhaven?

Een mondelinge afspraak is vaak lastig te handhaven omdat de bewijspositie afhankelijk is van getuigenverklaringen, e-mails en betalingsbewijzen; er is geen heldere schriftelijke clausule die verplichtingen en verdeelsleutels vastlegt. In conflicten spelen ingebrekestelling en de mate van bewijsbaarheid een rol bij het bepalen van mogelijke schadevergoeding en aansprakelijkheid. Partijen kunnen elkaar uiteenlopende versies van de afspraak voorhouden, waardoor het vaststellen van wanprestatie of verzuim complex kan zijn.

Wanneer kunnen leveranciers een van beide partners aansprakelijk stellen?

Leveranciers baseren hun aanspraken doorgaans op de contractuele relaties die zij hebben; als een partner contractueel was aangegaan met de leverancier kan die partij aansprakelijk zijn. In veel gevallen zijn crediteuren niet beperkt tot een enkele vennootschap en kan hoofdelijke aansprakelijkheid of bestuurdersaansprakelijkheid in beeld komen, afhankelijk van de juridische entiteit en afgesproken voorwaarden. De precieze juridische positie hangt af van de contracten en de uitvoering en niet van mondelingen afspraken alleen.

Hoe kan een ondernemer de bewijspositie van een mondelinge samenwerking versterken?

Het versterken van de bewijspositie hangt samen met het verzamelen van documentatie zoals facturen, bankmutaties, e-mails en offertes die aantonen wie wat heeft betaald of geleverd; dergelijke stukken kunnen de vaststelling van schade en aansprakelijkheid ondersteunen. Correspondentie over betalingsafspraken, bevestigingen van gemaakte kosten en verklaringen van betrokkenen spelen een rol bij de beoordeling van een mogelijke vordering of ontbinding. De beoordeling van deze stukken behoort tot het contractenrecht en de civiele bewijsregels.

Kan beëindiging van een mondelinge samenwerking leiden tot een civiele procedure?

Beëindiging kan leiden tot een civiele procedure als partijen niet tot overeenstemming komen over verdeling van kosten, winst of aansprakelijkheid; in die procedure kunnen vragen over wanprestatie, schadevergoeding en bewijsvoering centraal staan. Soms volgt eerst een ingebrekestelling of een poging tot minnelijke regeling; indien dit faalt kan dagvaarding plaatsvinden. De noodzaak en uitkomst van een procedure zijn afhankelijk van de feiten en de beschikbare stukken.

In het kort voor ondernemers

• Onzekerheid over aansprakelijkheid en bewijsvoering kan leiden tot financiële claims
• Relevante situatie: informele samenwerkingen zonder schriftelijke verdeling van kosten of winst
• In veel situaties laten ondernemers de positie beoordelen bij onduidelijke verplichtingen of openstaande facturen
• Niets doen kan leiden tot incassokosten, vertragingsrente en mogelijke rechtszaken

Lees ook:
Partner stopt plots: wat nu? en
Concurrentiebeding tussen partners

Let op: De informatie op FundamentZakelijk.nl is van algemene aard en gebaseerd op Nederlandse wetgeving in 2026.
Dit is geen individueel juridisch, fiscaal of financieel advies.