Hoofdelijke aansprakelijkheid ondernemer bij samenwerkingen: wanneer bent u samen aansprakelijk?

Twee ondernemers leveren samen een klus op, sturen één factuur en gebruiken één inkoopaccount; daarna betaalt de klant niet en vraagt de leverancier het volledige bedrag bij één persoon op. In zo’n situatie kan hoofdelijke aansprakelijkheid ondernemer betekenen dat één partij de hele schuld draagt, inclusief bijkomende kosten, ook als de andere partij “zijn deel” niet betaalt. Het juridische gevolg kan zijn dat een schuldeiser zich richt op degene met het meeste verhaal, afhankelijk van rechtsvorm en afspraken. Dit financiële risico wordt vaak onderschat omdat de samenwerking informeel begint, met vertrouwen en snelheid. Pas wanneer er een conflict ontstaat, of wanneer een partner wegvalt, wordt duidelijk hoe hard samen aansprakelijk kan uitpakken.

Hoofdelijke aansprakelijkheid speelt vooral bij samenwerkingen waarin de buitenwereld één geheel ziet, of waarin de wet de deelnemers als gezamenlijk schuldenaar aanmerkt. De precieze uitwerking hangt af van onder meer de gekozen rechtsvorm, de contracten met klanten en leveranciers, en hoe bevoegdheden en betalingen zijn ingericht.

Dit artikel beschrijft situaties, risico’s en mogelijke gevolgen voor ZZP’ers, MKB’ers en DGA’s. Het doel is duiden waar ondernemers in de praktijk tegenaan lopen wanneer schulden, claims of betalingsachterstanden in een samenwerking ontstaan.

Wat geldt, wanneer dit speelt en voor wie relevant?

Hoofdelijke aansprakelijkheid komt vaak aan de orde wanneer twee of meer partijen naar buiten toe als één samenwerkingspartij optreden, of wanneer zij in een bepaalde juridische structuur samenwerken. Het speelt bijvoorbeeld bij gezamenlijke opdrachten, gezamenlijke inkoop, gedeelde bankrekeningen of het tekenen “namens de samenwerking”. Het gevolg is doorgaans dat een schuldeiser één partij kan aanspreken voor het geheel, waarna eventuele verrekening intern een apart vraagstuk wordt.

Wanneer hoofdelijke aansprakelijkheid ondernemer ontstaat bij een VOF of maatschap

In samenwerkingsvormen zoals een VOF of een maatschap kan de aansprakelijkheid van deelnemers vergaand zijn, omdat de samenwerking in het ondernemingsrecht vaak wordt gezien als een herkenbare entiteit richting klanten en leveranciers. In de praktijk ontstaat het risico meestal op het moment dat er verplichtingen worden aangegaan, zoals huur, lease, inkoop of een opdrachtcontract. Als de samenwerking daarna betalingsproblemen krijgt, kan een schuldeiser ervoor kiezen om één vennoot aan te spreken voor het geheel, inclusief buitengerechtelijke kosten en vertragingsrente. Intern kan het vervolgens gaan schuiven naar discussies over draagplicht, verrekening en bewijs van wie welke afspraken maakte.

Ook bij een “tijdelijke VOF” die nooit echt zo is bedoeld, kan discussie ontstaan wanneer partijen samen onder één naam werken, gezamenlijk factureren of zich naar buiten toe als één bedrijf presenteren. Dan komt de vraag op of er feitelijk een samenwerkingsverband is ontstaan, en welke partijenrelatie derden mochten aannemen.

Hoe contracten met klanten en leveranciers de risico’s verschuiven

Een belangrijk kantelpunt is vaak wie het contract tekent en wie als contractspartij op de offerte, opdrachtbevestiging of inkooporder staat. Als één ondernemer tekent “namens ons beiden” zonder duidelijke volmacht, kan dat later leiden tot discussie over toerekening en aansprakelijkheid. Bij problemen met levering of kwaliteit kan een klant spreken over wanprestatie, waarna een claim op schadevergoeding op tafel komt. De afwikkeling kan extra complex worden als er tegelijkertijd discussie ontstaat over opschorting van betaling, bijvoorbeeld omdat de klant stelt dat prestaties niet voldoen.

Bij leveranciers speelt iets vergelijkbaars. Als er één account is, één creditlijn of één geaccepteerde inkoopvoorwaarde, kan de leverancier zich vastbijten in de partij die het makkelijkst te traceren is. Dat kan ook gebeuren wanneer één partner feitelijk alles regelt, terwijl de andere vooral uitvoert, en er later onenigheid ontstaat over wie waarvoor tekende.

Wat er misgaat bij gezamenlijke facturatie en één bankrekening

Gezamenlijk factureren klinkt praktisch, maar het creëert vaak een schijn van één onderneming. Zeker wanneer ook betalingen binnenkomen op één rekening, of wanneer er vanuit één administratie wordt gewerkt, kan de bewijspositie van de afzonderlijke ondernemers zwakker worden. Bij een betalingsachterstand kan een schuldeiser sneller stellen dat er één debiteur is, of dat partijen zich als gezamenlijke schuldenaar hebben gepresenteerd.

Wanneer een klant niet betaalt, lopen discussies over incasso, handelsrente bij betalingsachterstand en eventuele ingebrekestelling soms door elkaar met interne spanningen. De samenwerking kan dan kantelen van “we lossen het samen op” naar verwijten over wie het debiteurenbeheer deed, wie contact had met de klant en wie akkoord gaf op kortingen.

Als u het tekenen van opdrachten namens de samenwerking zonder duidelijke volmacht herkent, is dit doorgaans het moment waarop ondernemers laten meekijken.

Welke signalen wijzen op een verhoogd risico bij samenwerkingsovereenkomsten

Bij een samenwerkingsovereenkomst gaat het in de praktijk minder om mooie intenties en meer om wat er gebeurt als geldstromen en verplichtingen onder druk komen te staan. Onderstaande signalen komen vaak terug wanneer later discussie ontstaat over wie waarvoor opdraait, of wanneer een schuldeiser een harde koers kiest.

• Er wordt naar buiten toe één merknaam gebruikt, zonder heldere contractspartij.
• Offertes en facturen worden afwisselend of gezamenlijk verstuurd.
• Bevoegdheden zijn onduidelijk, bijvoorbeeld bij tekenen, bestellen of prijsafspraken.
• Er is één gezamenlijke rekening of één betaalmiddel voor inkoop.
• Er is geen eenduidig dossier van afspraken, e-mails en wijzigingen.
• Er ontstaat discussie over beëindiging, terwijl lopende verplichtingen doorlopen.

Als een samenwerking eindigt, kan ook de afwikkeling juridisch gaan schuren. Denk aan een discussie over ontbinding van afspraken, of een beroep op vernietiging wanneer één partij stelt dat toestemming of informatie ontbrak bij het aangaan van verplichtingen. Zulke discussies draaien vaak om feiten, documenten en timing, en minder om “wat eerlijk voelt”.

Scenario 1: Een gezamenlijke opdracht met één ondertekening en een claim achteraf

Twee gespecialiseerde zzp’ers werken samen aan de inrichting van een horecazaak. De offerte gaat onder één gezamenlijke naam de deur uit en wordt door één van hen ondertekend, omdat de klant snel wil schakelen. Tijdens de uitvoering blijkt dat een deel van het maatwerk later wordt geleverd, waardoor de opening wordt uitgesteld. De klant stelt dat er sprake is van wanprestatie en kondigt een claim aan wegens omzetverlies. De klant richt zich vervolgens op één ondernemer omdat die het contact voerde en als contactpersoon op alle documenten staat. Financieel kan dit zwaar wegen: niet alleen de discussie over de factuur, maar ook kosten rond herstelwerk, betwiste meerwerkposten en een vordering tot schadevergoeding. Het juridische gevolg kan zijn dat één persoon in een procedure als eerste aanspreekpunt wordt gezien, terwijl de interne afspraak was dat ieder “zijn eigen deel” droeg. Als het escaleert, kan het uitlopen op een dagvaarding, waarbij de verdeling tussen de samenwerkende partijen pas daarna echt wordt uitgevochten.

Scenario 2: Een leverancier spreekt één vennoot aan na het stopzetten van de samenwerking

Een klein marketingcollectief werkt enkele maanden intensief samen en bestelt softwarelicenties en hardware via één leverancier. De bestellingen worden geplaatst vanuit één account en er wordt een betaaltermijn afgesproken op basis van de gezamenlijke omzetverwachting. Na een conflict stopt één partner abrupt en neemt geen verantwoordelijkheid meer voor nieuwe facturen. De leverancier ziet echter vooral één aanspreekpunt: de ondernemer die alle bestellingen plaatste en vaker belde over upgrades. Wanneer de facturen onbetaald blijven, kan de leverancier aanmanen en kosten opvoeren, waardoor de openstaande post snel oploopt. Het juridische gevolg kan zijn dat de leverancier één partij aanspreekt voor het volledige bedrag, terwijl die partij intern rekent op een bijdrage van de vertrokken partner. Als er discussie ontstaat over de kwaliteit van de geleverde hardware en er wordt niet tijdig geklaagd, kan ook de klachtplicht een rol spelen. Ondertussen kan de vraag opkomen of de samenwerking feitelijk als VOF werd gezien, met alle gevolgen van dien voor de persoonlijke exposure.

Wat geldt er in 2026?

In 2026 blijven de kernprincipes rond samen aansprakelijk zijn vooral voortkomen uit het contractenrecht, het aansprakelijkheidsrecht en het ondernemingsrecht. In veel samenwerkingen draait het om de vraag wie contractspartij is, welke bevoegdheid iemand had om te tekenen of te bestellen, en welke indruk naar buiten toe is gewekt. Ook de inrichting van de samenwerking, zoals gezamenlijke facturatie of optreden onder één naam, kan meewegen bij de beoordeling van verplichtingen richting derden.

Het risico in 2026 zit vaak niet in “nieuwe regels”, maar in de praktische gevolgen wanneer een betalingsachterstand of claim samenvalt met onduidelijke afspraken. Dan kan de ene ondernemer in verzuim raken richting een schuldeiser, terwijl de interne verhouding met de partner nog niet is uitgekristalliseerd. In zulke situaties kan een conflict doorschieten naar vragen over verhaal, bewijs en de ruimte om betalingen tijdelijk stil te zetten, met potentieel grote impact op liquiditeit en privévermogen.

Veelgestelde vragen over hoofdelijke aansprakelijkheid ondernemer bij samenwerken

Wat betekent het als een schuldeiser één partner voor alles aanspreekt?

In veel samenwerkingen kan een schuldeiser proberen het volledige openstaande bedrag te verhalen op één partij, bijvoorbeeld omdat die partij bekend is, meer vermogen heeft of als primaire contactpersoon optrad. Dat kan ook gebeuren als intern was afgesproken dat ieder een deel betaalt. Voor de aangesproken ondernemer kan het financiële effect groot zijn, omdat het niet alleen om de hoofdsom gaat maar ook om kosten die oplopen door vertraging. De interne verdeling tussen partners is dan een aparte discussie, die niet altijd de externe vordering blokkeert.

Wanneer speelt dit risico ook zonder formele samenwerkingsvorm?

Dit kan aan de orde komen wanneer partijen zich naar buiten toe als één geheel presenteren, bijvoorbeeld met één handelsnaam, één gezamenlijke offerte of één facturatieproces. Ook gezamenlijke inkoop of een gedeelde betaalstructuur kan de indruk wekken dat er één partij verantwoordelijk is. In een conflict wordt dan vaak gekeken naar documenten, e-mails, ondertekeningen en hoe klanten en leveranciers de relatie mochten begrijpen. De uitkomst is sterk afhankelijk van feiten, communicatie en rolverdeling.

Hoe kan een beëindiging van de samenwerking doorwerken in lopende verplichtingen?

Een samenwerking kan feitelijk stoppen, terwijl verplichtingen uit eerdere afspraken doorlopen. Denk aan huur, abonnementen, licenties of lopende opdrachten bij klanten. Bij discussies over beëindiging komt soms ontbinding in beeld, maar dat betekent niet automatisch dat alle externe verplichtingen verdwijnen. Voor ondernemers ontstaat dan het risico dat de ene partij denkt “ik ben eruit”, terwijl derden een andere lezing hebben. Dat verschil in perspectief kan leiden tot escalatie en extra kosten.

Kan een klant betaling uitstellen als er discussie is over kwaliteit?

Bij een conflict over de prestatie kan een klant stellen dat er niet conform afspraak is geleverd. In zulke situaties wordt soms gesproken over opschorting van betaling, vooral als herstel nog moet plaatsvinden of afspraken onduidelijk zijn. Tegelijkertijd kan de leverancier of uitvoerder het standpunt innemen dat de betaling wel verschuldigd is of dat de klacht te laat komt. De beoordeling hangt vaak samen met wat precies is afgesproken, welke oplevering is vastgelegd en welke communicatie aantoonbaar is.

Waarom leidt één gezamenlijke administratie soms tot extra discussie?

Een gezamenlijke administratie kan efficiënt lijken, maar kan in een conflict ook onduidelijkheid creëren over wie welke verplichtingen is aangegaan en wie welke betalingen ontving. Wanneer posten worden gemengd, kan het lastiger worden om een heldere scheidslijn te trekken tussen privé en zakelijk, of tussen de twee ondernemingen. In een procedure draait het dan sneller om interpretatie van boekingen, herkomst van betalingen en de vraag wie als contractspartij optrad. Dat kan de afwikkeling vertragen en duurder maken.

In het kort voor ondernemers

• Bij samenwerken kan één partij financieel worden geraakt door schulden of claims van het geheel.
• Beoordeling kan relevant zijn bij gezamenlijke offertes, inkoop, facturatie of optreden onder één naam.
• Ondernemers laten in veel situaties contracten, bevoegdheden en dossieropbouw toetsen op risico’s.
• Bij niets doen kan het uitlopen op oplopende kosten, verhaalsacties en langdurige interne discussies.

Lees ook:
Aansprakelijkheid bij faillissement: wat betekent dit voor u? en
Aansprakelijkheid bij wanbetaling van klanten

Dit artikel maakt deel uit van ons uitgebreide overzicht over aansprakelijkheid voor ondernemers. Lees het volledige overzicht via: Aansprakelijkheid voor ondernemers: het complete overzicht.

Let op: De informatie op FundamentZakelijk.nl is van algemene aard en gebaseerd op Nederlandse wetgeving in 2026.
Dit is geen individueel juridisch, fiscaal of financieel advies.