Holdingstructuur opzetten: juridische risico’s en praktische overwegingen

Een ondernemer met groeiende omzet en meerdere activiteiten overweegt holdingstructuur opzetten om vermogen en activiteiten te scheiden; bij een foutieve inrichting kunnen financiële risico’s zoals dubbele schuldaansprakelijkheid of fiscale bijstellingen ontstaan. Juridisch kan dit leiden tot discussie over aansprakelijkheid van de DGA, bewijspositie bij crediteuren en mogelijke verzoeken tot ontbinding van bestuursbesluiten. In de dagelijkse praktijk wordt de complexiteit vaak onderschat omdat informele afspraken blijven bestaan en borgstellingen of verrekenbedingen niet altijd worden vastgelegd. Dit artikel beschrijft situaties, relevante juridische risico’s en mogelijke rechtsgevolgen zonder persoonlijk advies of instructies.

De toelichting is gericht op zzp’ers die doorgroeien, bestuurders-grootaandeelhouders en kleine holdingstructuren binnen het MKB. Er wordt aandacht besteed aan contractuele relaties, crediteurenpositie, fiscale aandachtspunten en aandeelhoudersconflicten die in veel situaties aan de orde komen. Verschillende juridische begrippen zoals wanprestatie, ingebrekestelling en schadevergoeding komen aan bod om herkenning mogelijk te maken.

Wat geldt, wanneer dit speelt en voor wie relevant?

De keuze voor een holding en werk-BV raakt direct aandeelhoudersrelaties, zekerheden richting banken en hoe risico’s van operationele activiteiten worden verdeeld; dit is vooral relevant bij investeringen, bedrijfsoverdracht of schuldpositie. In veel situaties speelt ondernemingsrecht en contractenrecht een rol bij beoordeling van overeenkomsten en bestuurshandelingen.

Hoe de holding en werk-BV verdeling invloed heeft op aandeelhoudersrelaties

Bij een structuur met een holding en een of meerdere werk-BV’s ontstaat een gelaagde verhouding tussen aandeelhouders en bestuur; dit raakt direct de bewijspositie bij geschillen over winstuitkeringen en bestuurshandelingen. Conflicten rond dividenduitkeringen, managementvergoedingen of transacties tussen groepsmaatschappijen kunnen leiden tot discussies over wanprestatie of de toepasselijkheid van een aandeelhoudersovereenkomst. In situaties waarin borgstellingen door de DGA zijn gegeven kan crediteurenpositie complex worden en kan verhaalsrecht op privévermogen aan de orde komen; dat beïnvloedt de aansprakelijkheid en mogelijk de verhaalsmogelijkheden van schuldeisers.

Wanneer is holdingstructuur opzetten relevant bij verkoop aan derden

Een verkooptransactie is een concreet gebeurtenis waarbij de keuze voor een holding invloed kan hebben op overdracht van aandelen, garanties en de verdeling van koopprijscomponenten zoals earn-outs. Bij onderhandelingen over garanties en indemnities ontstaat vaak een discussie over wie aansprakelijk blijft voor bestaande verplichtingen; dit kan leiden tot ingebrekestelling of verlenging van aansprakelijkheidstermijnen. Als activa en contracten binnen de groep niet helder zijn toegewezen, ontstaat risico op vertragingsrente bij betalingsachterstanden of debat over opschorting van verplichtingen door de koper.

Welke fiscale risico’s bij leningen en zekerheden voor crediteuren

Bij het aanleggen van leningen tussen werkmaatschappij en holding spelen fiscaliteit en zekerheidsrechten; crediteuren letten op rangorde van zekerheden en op transacties die als uitdeling of onttrekking kunnen worden beoordeeld. Een herstructurering waarbij gelden op concernniveau circuleren kan leiden tot fiscale correcties of discussie over onderhoud van zakelijke motieven; in die gevallen wordt ondernemingsrecht vaak geraadpleegd. Daarnaast kunnen incassokosten en dagvaardingstrajecten ontstaan wanneer crediteuren zich benadeeld achten en verhaal zoeken op vennootschappelijk niveau.

Welke afspraken in een aandeelhoudersovereenkomst kunnen invloed hebben op bestuur en overdracht

Afspraken over toetreding van nieuwe aandeelhouders, overdracht van certificaten of stembeperkingen raken direct de besluitvorming en kunnen gevolgen hebben bij ontbinding of vernietiging van besluiten. Een aandeelhoudersovereenkomst of certificering kan de klachtplicht en interne geschillenregeling regelen, maar openheid over die afspraken is in veel gevallen essentieel om onduidelijkheden richting externe partijen te vermijden. Bij onenigheid kunnen procedures volgen die invloed hebben op bedrijfsvoering en beschikbaarheid van liquide middelen.

Scenario 1: DGA met persoonlijke borgstelling en onduidelijke verrekenregeling

Een DGA heeft voor de startkapitaalverstrekking persoonlijke borgstellingen afgegeven aan de bank terwijl op groepsniveau een verrekenregeling bestond tussen holding en werk-BV; door groei van de onderneming ontstaan opeens onduidelijkheden over welke BV verantwoordelijk is voor terugbetaling van bepaalde leningen. Financieel kan dit leiden tot dubbele aanspraken van de bank op zowel concernvermogen als privévermogen van de bestuurder; de liquiditeitspositie van de werkmaatschappij komt onder druk. Juridisch kan dit resulteren in discussies over aansprakelijkheid van de bestuurder, mogelijke vorderingen tot schadevergoeding door de bank en procedures waarin ingebrekestelling en dagvaarding aan de orde komen; de bewijspositie rond wie welke verplichting heeft aanvaard wordt dan cruciaal. In zulke situaties wordt in veel dossiers onderzocht of administratie- en contractdocumentatie de bedoelingen ondersteunt en of transacties zakelijk gefactureerd zijn, met mogelijke consequenties in het handels- en ondernemingsrecht.

Scenario 2: Verkoop van een divisie zonder heldere overdracht van contractuele verplichtingen

Een werk-BV verkoopt een divisie aan een externe partij; bij de overdracht blijven sommige leverings- en onderhoudscontracten formeel op naam van de oorspronkelijke werkmaatschappij staan terwijl betalingen en klanten overgaan naar de koper. Financieel kan dit leiden tot risico op claims door klanten of leveranciers als prestaties achterblijven of als betalingen niet correct worden afgestemd; er kunnen terugvorderingen of vorderingen tot schadevergoeding ontstaan. Juridisch ontstaat een discussie over de vraag welke partij is toegerust om verplichtingen na te komen en of ontbinding of opschorting van contracten mogelijk is bij wanprestatie. In dergelijke gevallen wordt vaak het contractenrecht betrokken om te bepalen of overdracht van rechten en plichten juist is gerealiseerd en welke rol crediteuren en contractpartijen kunnen spelen bij eventuele verhaalsacties.

Als u persoonlijke borgstellingen voor leningen vanuit de werk-BV herkent, is dit doorgaans het moment waarop ondernemers laten meekijken.

• Persoonlijke borgstellingen of garanties op naam van de DGA
• Ongecoördineerde leningen tussen holding en werkmaatschappij
• Onvoldoende vastgelegde verreken- of managementovereenkomsten
• Transacties tussen groepsmaatschappijen zonder facturatie
• Openstaande zekerheden bij banken of crediteuren
• Onheldere overdracht van contracten bij verkoop

Wat geldt er in 2026?

In 2026 ligt de aandacht bij beoordeling van structuurkeuzes vooral op ondernemingsrecht en contractenrecht; fiscus en banken blijven kritisch kijken naar zekerheidsconstructies en verrekenposities. Voor ondernemers kan dit betekenen dat documentatie, afspraken en bewijsstukken relevant worden bij toetsing van zakelijke motieven en toerekenbaarheid van verplichtingen.

Een concreet risico is dat crediteuren of belastingautoriteiten transacties herkwalificeren, wat kan leiden tot financiële nabetalingen en discussie over aansprakelijkheid; in dat geval spelen elementen uit het contractenrecht en incassorecht een rol bij eventuele vorderingen of incassokosten.

Veelgestelde vragen over holdingstructuur opzetten

Wat zijn de belangrijkste risico’s voor een DGA bij borgstellingen?

Borgstellingen kunnen leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid als de onderliggende vennootschap niet betaalt; dat raakt privévermogen en kan crediteurenpositie beïnvloeden. Juridisch wordt dan gekeken naar de omvang en reikwijdte van de borgstelling en of deze past binnen de governance van de groep. In veel gevallen richt de discussie zich op de bewijspositie rond bevoegdheid van bestuurders en op eventuele gevolgen in het ondernemingsrecht. Dit kan ook invloed hebben op verhaalsmogelijkheden en op de hoogte van eventuele schadevergoeding.

Wanneer kan overdracht van contracten bij verkoop tot geschillen leiden?

Geschillen ontstaan vaak wanneer contracten niet expliciet zijn overgedragen of wanneer contractanten zich beroepen op wanprestatie; het ontbreken van formele overdracht kan leiden tot discussie over wie verplichtingen moet nakomen. Partijen kunnen dan ingebrekestelling of opschorting inzetten om nakoming af te dwingen, waarna verdergaande maatregelen zoals dagvaarding mogelijk zijn. Juridische toetsing richt zich doorgaans op contractenrecht en op de precieze bewoordingen in overdrachtsdocumenten.

Hoe worden interne leningen tussen holding en werk-BV juridisch beoordeeld?

Interne leningen worden beoordeeld op zakelijke motieven en op consistentie met administratieve vastlegging; bij onduidelijkheid kan herkwalificatie zijn gevolg met fiscale of civielrechtelijke implicaties. In veel situaties kijkt men naar de contractuele afspraken, rentevoorwaarden en eventuele zekerheden die zijn gesteld; dat bepaalt de crediteurenpositie en mogelijke gevolgen bij verzuim. Procedures over dergelijke leningen richten zich vaak op herstel van de juiste balans en op eventuele vorderingen tot schadevergoeding.

Kan een certificering van aandelen invloed hebben op geschillen tussen aandeelhouders?

Certificering, waarbij stemrechten of economische rechten worden gescheiden, kan interne machtsverhoudingen veranderen en daarmee de positie bij geschillen beïnvloeden; dit kan effect hebben op bestuurshandelingen en besluitvorming. In situaties van onenigheid wordt vaak gekeken naar de statuten en naar aanvullende overeenkomsten om te bepalen of bestuurders correct hebben gehandeld. Een heldere documentatie van certificering en een goede bewijspositie zijn in veel dossiers van belang.

In het kort voor ondernemers

• Onvoldoende vastgelegde verreken- of borgstellingsafspraken kunnen leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid
• Herstructurering of verkoop is een situatie waarin toetsing van overdracht en garanties relevant kan zijn
• Onderneemders laten in veel situaties contracten, borgstellingen en aandeelhoudersafspraken beoordelen
• Bij niets doen riskeren ondernemers onverwachte vorderingen van crediteuren of fiscale herkwalificatie

Lees ook:
Certificering van aandelen via STAK: zo werkt het en
Stemrechtloze aandelen: wanneer zijn ze interessant?

Let op: De informatie op FundamentZakelijk.nl is van algemene aard en gebaseerd op Nederlandse wetgeving in 2026.
Dit is geen individueel juridisch, fiscaal of financieel advies.